Category Archives: Αναδημοσιεύσεις

«Ποιο φάρμακο να δώσω;» – Τα ΜΗΣΥΦΑ πίσω από τον πάγκο

1913261Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.), ο κοινοτικός φαρμακοποιός είναι ο πλέον προσβάσιμος επαγγελματίας υγείας από το ευρύ κοινό.1 Η διαπίστωση αυτή λαμβάνει ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις στην Ελλάδα, αφού η χώρα μας διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους αριθμούς φαρμακοποιών ανά 100 χιλιάδες κατοίκους μεταξύ των κρατών-μελών του ΟΑΣΑ, σύμφωνα με την τελευταία δημοσιευμένη έκθεση του Οργανισμού.2 Επομένως, οποιαδήποτε συζήτηση περί πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (Π.Φ.Υ.), ιδιαίτερα στο πλαίσιο της αυτοφροντίδας και της αυτοθεραπείας, όχι μόνο δεν μπορεί να παρακάμπτει το κοινοτικό φαρμακείο, αλλά υποχρεούται εξ ορισμού να το θέτει στο επίκεντρο.

Read more

Antimicrobial Stewardship: Ξέρουμε Ότι Δουλεύει, Καιρός Να Την Εφαρμόσουμε Παντού

Τίτλος πρωτότυπου: Antimicrobial stewardship: we know it works; time to make sure is in place everywhere

Των Diamantis Plachouras1, Susan Hopkins2

1Senior Expert Antimicrobial Resistance and Healthcare-associated Infections, European Centre for Disease Prevention and Control, Solna, Sweden; diamantis.plachouras@ecdc.europa.eu

2Public Health England, Consultant in Infectious Diseases & Microbiology, Royal Free London NHS Foundation Trust, London, UK; Healthcare Epidemiologist, Public Health England; Honorary Senior Lecturer, University College London, UK; susan.hopkins@phe.gov.uk

Απόδοση στα Ελληνικά: Διαμαντής Κλημεντίδης

keep-calm-and-do-antimicrobial-stewardship-2Τα πρώτα προγράμματα επιτήρησης της χρήσης αντιμικροβιακών ουσιών (antimicrobial stewardship) έκαναν την εμφάνισή τους στα νοσοκομεία πάνω από 30 χρόνια πριν, με στόχο την αντιμετώπιση της ακατάλληλης συνταγογραφίας και της αυξανόμενης αντοχής στα αντιβιοτικά. [1,2] Έκτοτε έχει συγκεντρωθεί σημαντικός αριθμός ερευνών που τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια αυτής της προσέγγισης, ενώ το Cochrane δημοσίευσε μια νέα και ανανεωμένη ανασκόπηση των δεδομένων γύρω από τις διάφορες μεθόδους βελτίωσης της συνταγογράφησης των αντιβιοτικών. [3] Ο σκοπός των προγραμμάτων επιτήρησης είναι να προάγουν τη συνετή χρήση των αντιβιοτικών έτσι ώστε να επιτυγχάνονται καλύτερες εκβάσεις για τους ασθενείς και ταυτόχρονα να ελαχιστοποιούνται οι ανεπιθύμητες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων της τοξικότητας και της ακούσιας επιλογής παθογόνων, αλλά και της εμφάνισης και εξάπλωσης της μικροβιακής αντοχής. [4] Οι βασικότερες παρεμβάσεις στα πλαίσια της επιτήρησης των αντιμικροβιακών ουσιών (για παράδειγμα: εμπειρική θεραπεία με βάση τις τοπικές ή εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες, αποκλιμάκωση της θεραπείας, μεταπήδηση από ενδοφλέβια σε από του στόματος θεραπεία, παρακολούθηση των θεραπευτικών επιπέδων τω φαρμάκων, περιορισμός στη χρήση συγκεκριμένων αντιβιοτικών με λίστα) επιδεικνύουν οφέλη σε ότι αφορά τις κλινικές εκβάσεις, τις ανεπιθύμητες ενέργειες, το κόστος της θεραπείας, και τα ποσοστά μικροβιακής αντοχής. [5]

Η προηγούμενη ανασκόπηση του Cochrane που διεξήχθη από την ίδια ερευνητική ομάδα έδειξε ότι οι παρεμβάσεις με σκοπό τον περιορισμό της αλόγιστης συνταγογραφίας αντιβιοτικών ήταν επιτυχημένες, οι δε παρεμβάσεις διευκόλυνσης των συνταγογραφούντων είχαν την ίδια αποτελεσματικότητα με τον περιορισμό της πρόσβασης σε συγκεκριμένα αντιβιοτικά, στην μείωση της χρήσης των φαρμάκων αυτών μετά από 6 μήνες. [6] Η πρόσφατη ενημέρωση της ανασκόπησης δείχνει επιπλέον ότι και οι δύο τύποι παρεμβάσεων σχετίζονται με αύξηση της συμμόρφωσης στην επιθυμητή πρακτική κατά 15%, μείωση στην διάρκεια της αντιβιοτικής θεραπείας κατά 1,95 ημέρες, και μείωση στην διάρκεια της νοσηλείας κατά 1,12 ημέρες, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια των ασθενών. [3]

Τα προγράμματα επιτήρησης της ορθής χρήσης των αντιβιοτικών μπορούν να ενσωματώσουν διάφορα είδη παρεμβάσεων. Οι συγγραφείς της ανασκόπησης του Cochrane σύγκριναν τις παρεμβάσεις διαχωρίζοντάς σε αυτές που παρέχουν εργαλεία τα οποία διευκολύνουν την ορθολογική χρήση αντιβιοτικών, και σε αυτές που περιορίζουν την πρόσβαση σε συγκεκριμένα αντιβιοτικά, ελαττώνοντας έτσι την πιθανότητα λήψης ανεπιθύμητων αποφάσεων. Και οι δύο τύποι παρεμβάσεων αποδείχθηκαν αποτελεσματικοί στην μείωση της χρήσης αντιβιοτικών. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι παρεμβάσεις διευκόλυνσης έγιναν ευκολότερα αποδεκτές από τους γιατρούς, και όταν συνδυάστηκαν με περιοριστικά μέτρα βοήθησαν στην διατήρηση των τελευταίων. Υπήρχαν σκέψεις πως οι παρεμβάσεις περιοριστικού τύπου θα δυσκόλευαν την επικοινωνία μεταξύ των κλινικών ομάδων και των ομάδων επιτήρησης. Επιπλέον, ορισμένες περιοριστικές παρεμβάσεις οδήγησαν σε καθυστέρηση της έναρξης της αντιβιοτικής θεραπείας, κάτι που μαρτυρά πως χρειάζεται να βελτιωθούν πριν τεθούν σε ευρεία χρήση. Παρότι τα αποτελέσματα αυτά κρίνονται ενθαρρυντικά και οι παρεμβάσεις οδήγησαν σε αύξηση της συμμόρφωσης με τις οδηγίες συνταγογράφησης από 43% σε 58%, φανερώνουν επιπλέον ότι υπάρχει περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης, μέσω συμπεριφορικών παρεμβάσεων όπως είναι η στοχοθεσία και η υιοθέτηση σχεδίου δράσης. Εντούτοις, η άντληση πληροφοριών σχετικά με τέτοιες παρεμβάσεις είναι δύσκολη. Σε προγενέστερη συστηματική ανασκόπηση για την αποτελεσματικότητα των τεχνικών αλλαγής της συμπεριφοράς με σκοπό την βελτίωση της συνταγογράφησης αντιβιοτικών στα νοσοκομεία, μόνο το 25% των συγγραφέων απάντησαν στις αιτήσεις για παροχή περισσότερων πληροφοριών σχετικά με τις μελέτες τους. [7] Συχνά ήταν δύσκολο να καθοριστεί ποιες παρεμβάσεις αποτελούσαν τμήματα της μελέτης. Αυτό υπογραμίζει τη σημασία της υιοθέτησης των κριτηρίων TIDieR [8] από συγγραφείς και περιοδικά, ώστε να δηλώνεται καθαρά ποιες μεθοδολογίες αλλαγής της συμπεριφοράς και ποιες παρεμβάσεις αποτελούν αντικείμενο της μελέτης, αυξάνοντας έτσι τον αντίκτυπο της έρευνας και της εφαρμογής των δεδομένων στην πράξη.

Οι πρωτοβουλίες για την εφαρμογή και ενδυνάμωση των προγραμμάτων επιτήρησης αναπτύχθηκαν κυρίως ως αντίμετρα στην ολοένα και αυξανόμενη μικροβιακή αντοχή. Όσο αυξάνεται η χρήση των αντιβιοτικών, τόσο αυξάνονται και τα ποσοστά αντοχής. Όμως, μειώνοντα αυτά τα ποσοστά καθώς βελτιώνεται η ποιότητα της συνταγογράφησης; Η ενημερωμένη ανασκόπηση του Cochrane δεν μπορεί να απαντήσει· μόνο το 9% των τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών και το 19% των μελετών διακοπτόμενων χρονοσειρών ανέφεραν σχετικά μικροβιολογικά δεδομένα. Ο μικρός αριθμός των μελετών και η μεγάλη τους ετερογένεια στο σχεδιασμό και στα μικροβιολογικά τελικά τους σημεία απέτρεψε την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τις αλλαγές στην αντοχή των gram-θετικών ή gram-αρνητικών βακτηρίων. Από την άλλη, παρατηρήθηκε μια συνεχής μείωση στις λοιμώξεις από Clostridium difficile, που χρησιμεύει ως βραχυπρόθεσμος δείκτης και στόχος των προγραμμάτων επιτήρησης.  Ο αντίκτυπος στην μικροβιακή αντοχή απαιτεί μελέτες μεγαλύτερης διάρκειας, έτσι ώστε να εξεταστεί η επίδραση των αρχικών παρεμβάσεων στις επόμενες λοιμώξεις και να διαχωριστεί η επίδραση των προγραμμάτων επιτήρησης από αυτή άλλων, ταυτόχρονων παρεμβάσεων (π.χ., μέτρα ελέγχου λοιμώξεων) και από την φυσική διακύμανση στην μικροβιακή αντοχή σε βάθος χρόνου.

Το οπλοστάσιο των παρεμβάσεων της αντιμικροβιακής επιτήρησης είναι ευρύ. Η λελογισμένη χρήση των δυνατοτήτων των σύγχρονων διαγνωστικών μεθόδων, της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, και των συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων είναι πολλά υποσχόμενη, αλλά ταυτόχρονα χρονοβόρα και απαιτητική ως προς τους πόρους των συστημάτων υγείας, ιδιαίτερα όταν αυτοί είναι περιορισμένοι. Η αποτελεσματική και συντηρούμενη βελτίωση στην συνταγράφηση των αντιβιοτικών απαιτεί πολύπλευρες προσεγγίσεις με τη χρήση τεχνικών και μεθοδολογιών τροποποίησης της συμπεριφοράς, έτσι ώστε η εφαρμογή των αποτελεσματικών παρεμβάσεων να στηρίζεται στη γνώση αυτών που θα τις προωθήσουν, των λόγων που γίνονται, και τις συνθήκες μέσα στις οποίες θα εφαρμοστούν.

Τι απομένει να γίνει; Παρά την ύπαρξη μεγάλου όγκου δεδομένων, τα προγράμματα επιτήρησης των αντιβιοτικών δεν είναι υποχρεωτικά σε όλα τα νοσοκομεία. [9] Η μικροβιακή αντοχή απαιτεί δράση σε παγκόσμια κλίμακα. Τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα προγράμματα επιτήρησης πρέπει να εισαχθούν όσο πιο ευρέως γίνεται, συνοδευόμενα από επαρκή εκπαίδευση και χρηματοδότηση. Αυτό απαιτεί πολιτική βούληση και πόρους, καταδεικνύοντας σημαντικό ρόλο για άτομα και οργανισμούς με ενδιαφέρον για τη δημόσια υγεία ώστε να ασκήσουν συνεχή πίεση. Η εφαρμογή προγραμμάτων επιτήρησης των αντιβιοτικών περιλαμβάνεται στο Παγκόσμιο Σχέδιο Δράσης για την Μικροβιακή Αντοχή του ΠΟΥ. [10] Κι άλλες διεθνείς πρωτοβουλίες έχουν τονίσει την σημασία των προγραμμάτων επιτήρησης, όπως είναι η Διατλαντική Ειδική Ομάδα για την Μικροβιακή Αντοχή. [11] Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό που προκύπτει από τα δεδομένα είναι οτι οι 183 από τις 221 μελέτες που συμπεριλήφθηκαν στην ενημερωμένη ανασκόπηση του Cochrane έλαβαν χώρα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. [3] Απαιτούνται προσαρμοσμένες προσεγγίσεις, αφού πρώτα καθοριστούν οι ιδιαίτεροι πολιτισμικοί ή οργανωτικοί καθοριστικοί παράγοντες, έτσι ώστε η αντιμικροβιακή επιτήρηση να εφαρμοστεί αποτελεσματικά παντού.

Η επιτήρηση της ορθής χρήσης των αντιβιοτικών είναι ασφαλής και αποτελεσματική. Οφείλουμε να διασφαλίσουμε την εφαρμογή της και η εν λόγω ανασκόπηση του Cochrane μας δίνει δεδομένα για δύο βασικές μεθόδους που θα μπορούσε να γίνει αυτό. Πολιτική βούληση και επαρκής χρηματοδότηση είναι παράγοντες καθοριστικής σημασίας αν θέλουμε η επιτήρηση των αντιβιοτικών να εφαρμοστεί σε όλους τους χώρους περίθαλψης.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ

1. Briceland LL, Nightingale CH, Quintiliani R, Cooper BW, Smith KS. Antibiotic streamlining from combination therapy to monotherapy utilizing an interdisciplinary approach. Archives of Internal Medicine 1988;148:2019-22. doi.org/10.1001/archinte.1988.00380090091022

2. Owens RC. Antimicrobial stewardship: concepts and strategies in the 21st century. Diagnostic Microbiology & Infectious Disease 2008;61:110-28. doi.org/10.1016/j.diagmicrobio.2008.02.012

3. Davey P, Marwick CA, Scott CL, Charani E, McNeil K, Brown E, et al. Interventions to improve antibiotic prescribing practices for hospital inpatients. Cochrane Database of Systematic Reviews 2017;(2):CD003543 doi.org/10.1002/14651858.CD003543.pub4

4. Dellit TH, Owens RC, McGowan JE, Gerding DN, Weinstein RA, Burke JP, et al. Infectious Diseases Society of America and the Society for Healthcare Epidemiology of America guidelines for developing an institutional program to enhance antimicrobial stewardship. Clinical Infectious Diseases 2007;44:159-77. doi.org/10.1086/510393

5. Schuts EC, Hulscher ME, Mouton JW, Verduin CM, Stuart JW, Overdiek HW, et al. Current evidence on hospital antimicrobial stewardship objectives: a systematic review and meta-analysis. Lancet Infectious Diseases2016;16:847-56.  doi.org/10.1016/S1473-3099(16)00065-7

6. Davey P, Brown E, Charani E, Fenelon L, Gould Ian M, Holmes A, et al. Interventions to improve antibiotic prescribing practices for hospital inpatients. Cochrane Database of Systematic Reviews 2013;(4):CD003543 doi.org/10.1002/14651858.CD003543.pub3

7. Davey P, Peden C, Charani E, Marwick C, Michie S. Time for action–Improving the design and reporting of behaviour change interventions for antimicrobial stewardship in hospitals: early findings from a systematic review. International Journal of Antimicrobial Agents 2015;45:203-12. doi.org/10.1016/j.ijantimicag.2014.11.014

8. Hoffmann TC, Glasziou PP, Boutron I, Milne R, Perera R, Moher D, et al. Better reporting of interventions: template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide. BMJ 2014;348:g1687. doi.org/10.1136/bmj.g1687

9. Trivedi KK, Dumartin C, Gilchrist M, Wade P, Howard P. Identifying best practices across three countries: hospital antimicrobial stewardship in the United Kingdom, France, and the United States. Clinical Infectious Diseases 2014;59 Suppl 3:S170-8.  doi.org/10.1093/cid/ciu538

10. World Health Organization. Global action plan on antimicrobial resistance. Geneva:WHO; 2015. Available from: www.wpro.who.int/entity/drug_resistance/resources/global_action_plan_eng.pdf

11. Pollack LA, Plachouras D, Gruhler H, Sinkowitz-Cochran R, Transatlantic Taskforce on Antimicrobial Resistance (TATFAR). Summary of the modified Delphi process for common structure and process indicators for hospital antimicrobial stewardship indicators. 2015. www.cdc.gov/drugresistance/pdf/summary_of_tatfar_recommendation_1.pdf

Ανύπαρκτη η θέση του κλινικού φαρμακοποιού στο δημόσιο

Πρώτη δημοσίευση: ιατροnet

Γράφει: Καραγιαννοπούλου Δέσποινα
Επιχειρηματικό Ρεπορτάζ Υγείας

Η ακατάλληλη χρήση των φαρμάκων, συνταγογραφούμενων και μη, είναι ένα πρόβλημα που επηρεάζει ολόκληρο τον πλανήτη, υπογραμμίζει στο Ιatronet, o Διαμαντής Κλημεντίδης, κλινικός φαρμακοποιός, υπεύθυνος του νοσοκομειακού φαρμακείου στην Ψυχιατρική Κλινική «Αγία Αικατερίνη» στη Θεσσαλονίκη, τονίζοντας ότι στην Ελλάδα τα πράγματα είναι ακόμη πιο άσχημα. Διότι, όπως αναφέρει, δεν έχει θεσμοθετηθεί οργανική θέση κλινικού φαρμακοποιού σε δημόσιο νοσοκομείο, ενώ είναι λιγοστοί εκείνοι που εργάζονται ως κλινικοί φαρμακοποιοί στον ιδιωτικό τομέα.

Στο πλαίσιο του τεράστιου αυτού προβλήματος, ο ίδιος μας ανέφερε τα εξής:
Read more

Τα κορεσμένα λίπη αθωώνονται. Οι «οδηγίες» ήταν λάθος!

Του Δρ. Χρήστου Ντέλλου, Καρδιολόγου
Διευθυντή Καρδιολογικού Τμήματος Τζανείου Νοσοκομείου Πειραιά
Πηγή: http://ntellos.gr 

Μια ακόμα μεγάλη μετα-ανάλυση, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο British Medical Journal (BMJ), έρχεται να επιβεβαιώσει τα ευρήματα πολλών σοβαρών μελετών των τελευταίων ετών: Η κατανάλωση κορεσμένων λιπών, που περιέχονται σε τρόφιμα όπως το κρέας, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, δεν αυξάνει τη θνητότητα από κάθε αιτία, ούτε τις καρδιακές παθήσεις, ούτε τα εγκεφαλικά, ούτε το σακχαρώδη διαβήτη! Οι «κατευθυντήριες οδηγίες», τα γνωστά στον ιατρικό κόσμο ως «guidelines», ήταν τραγικά λάθος, καθώς εδώ και σχεδόν 40 χρόνια προτρέπουν τον παγκόσμιο πληθυσμό να αποφεύγει τις παραπάνω τροφές, γεγονός που φαίνεται να συνέβαλε στην έξαρση της παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη. Ακόμα και σήμερα, οι επιτροπές σύνταξης των αμερικανικών και ευρωπαϊκών οδηγιών, αγνοώντας τα νέα ισχυρά επιστημονικά δεδομένα, αρνούνται να τις αλλάξουν και ετοιμάζονται για τις νέες εκδόσεις των guidelines πάνω στο γνωστό μύθο της μείωσης «των κορεσμένων λιπών και της χοληστερίνης»!

Ένοχα μόνο τα trans-λιπαρά και όχι πάντα

Η νέα μεγάλη επιδημιολογική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο BMJ τον Αύγουστο του 2015, συμπεραίνει πως η κατανάλωση κορεσμένων λιπών δεν αυξάνει τη θνητότητα από καρδιοαγγειακές ή άλλες παθήσεις. Επίσης δεν αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης καρδιακής νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου και διαβήτη. Τα trans-λιπαρά αντίθετα συνδέονται με αυξημένη καρδιοαγγειακή ή άλλης αιτιολογίας θνητότητα και καρδιοαγγειακή νοσηρότητα.1,2 Αυτός ο συσχετισμός κυρίως αφορά τα βιομηχανοποιημένα (επεξεργασμένα) trans-λιπαρά και όχι εκείνα του κρέατος και των γαλακτοκομικών προϊόντων. Τέλος, γίνεται σύσταση στα guidelines να προσέχουν τις διατροφικές τους οδηγίες σε σχέση με τα κορεσμένα λίπη. Σε σχέση πάλι με τα trans-λιπαρά, μια τελείως πρόσφατη δημοσίευση στο European Heart Journal διαπιστώνει πως τα φυσικά trans-λιπαρά που βρίσκονται σε μικρές ποσότητες στο κρέας και στα γαλακτοκομικά (palmitoleic acid) πιθανόν να έχουν προστατευτική επίδραση στα αγγεία.3

Τι λένε οι άλλες μεγάλες μελέτες για τα κορεσμένα λίπη;

Μια σειρά σοβαρών μελετών και μετα-αναλύσεων στο παρελθόν καταλήγουν στο συμπέρασμα πως τα κορεσμένα λίπη των φυσικών τροφών, όπως το ακατέργαστο κρέας, τα αυγά, το γάλα, το τυρί, το γιαούρτι, και το βούτυρο, δεν ευθύνονται για καρδιοπάθειες, καρκίνο ή άλλα νοσήματα. Η μεγαλύτερη και καλύτερη διατροφική μελέτη της ιστορίας, η WHI trial, που δημοσιεύθηκε το 2006, κατέληξε στο συμπέρασμα πως η δίαιτα με χαμηλά λιπαρά δεν προστατεύει από καρδιοπάθειες, αλλά ούτε από καρκίνο, ούτε από σακχαρώδη διαβήτη. Η δίαιτα με χαμηλά λιπαρά δε βοηθά ούτε καν στην απώλεια βάρους!4 Μια σειρά μετα-αναλύσεων που δημοσιεύθηκαν τα επόμενα χρόνια σε μεγάλα διεθνή περιοδικά καταλήγουν στα ίδια συμπεράσματα.5,6

Μια πολύ καλή ανασκόπηση και μετα-ανάλυση στο Circulation το 2010 κάνει σαφή διαχωρισμό της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος από το επεξεργασμένο και συντηρημένο κρέας της βιομηχανίας.7 Μόνο το τελευταίο συσχετίζεται με αυξημένο καρδιοαγγειακό κίνδυνο όταν καταναλώνεται συστηματικά. Τα τόσο παρεξηγημένα αυγά και ο κρόκος τους επίσης αθωώνονται σε μια σειρά μελετών με επιστέγασμα την μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2013 στο BMJ.8

Τα guidelines στο εδώλιο

Από το 1977 στην Αμερική και από το 1983 στην Ευρώπη, τα διατροφικά guidelines κηρύσσουν ανελέητο διωγμό στα κορεσμένα λίπη και στις τροφές που τα περιέχουν. Τα αυγά και κυρίως ο κρόκος, το κόκκινο κρέας και η πέτσα της κότας και του κόκορα τίθενται σχεδόν υπό απαγόρευση! Το γάλα, τα τυριά και το γιαούρτι γίνονται «light», χάνοντας μαζί με τη γεύση και τη θρεπτική τους αξία και όλες τις λιποδιαλυτές τους βιταμίνες. Στην διατροφή ευνοούνται οι υδατάνθρακες και τα πολυακόρεστα σπορέλαια. Είναι η εποχή που στην Αμερική αρχίζει και η έξαρση της παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη, που πολλοί τη συσχετίζουν με τις νέες οδηγίες και τις δίαιτες χαμηλών λιπαρών που προτείνονται.

Που στηρίχθηκαν λοιπόν αυτές οι τόσο αυστηρές διατροφικές συστάσεις στον πληθυσμό που ισχύουν μέχρι σήμερα; Υπήρχαν τα επιστημονικά δεδομένα με βάση την «evidence based medicine» για κάτι τέτοιο; Όχι, λένε εδώ και χρόνια πολλοί ειδικοί στο θέμα. Μια πρόσφατη μάλιστα ανασκόπηση και μετα-ανάλυση των δεδομένων εκείνης της εποχής καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα. Αυτές οι οδηγίες δεν έπρεπε ποτέ να είχαν κυκλοφορήσει.9 Τα ευρήματα της περίφημης μελέτης «των επτά χωρών», που συσχέτιζαν τη διατροφή με τα επίπεδα χοληστερίνης και θνητότητας δεν ήταν επαρκή για τέτοια συμπεράσματα.10 Άλλωστε το «Γαλλικό παράδοξο», η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων γαλακτοκομικών και κρέατος και καλής υγείας και μακροζωίας, δεν περιορίζεται μόνο στη Γαλλία. Η μεσογειακή διατροφή, που η υπεροχή της φάνηκε τόσο στη μελέτη των επτά χωρών, όσο και στη μελέτη της Λυών και στη πρόσφατη μελέτη PREDIMED, δε βασίζεται στα χαμηλά λιπαρά, ούτε περιλαμβάνει αποβουτυρωμένα προϊόντα.11,12

Έστω όμως και μετά από τόσα χρόνια και τόσα νέα στοιχεία, γιατί οι «κατευθυντήριες οδηγίες δεν αλλάζουν ή έστω δε χαλαρώνουν τις απαγορεύσεις; Πολλοί λένε πως η «χοληστερινοφοβία» και η διατροφική μόδα των light και των εμπλουτισμένων με στερόλες προϊόντων, εξυπηρετεί συμφέροντα της βιομηχανίας και του ιατρικού κατεστημένου των ιατρικών εταιρειών Ευρώπης και Αμερικής. Η αμφισβήτηση όμως από γιατρούς και διατροφολόγους και από τις δυο πλευρές του Ατλαντικού έχει γιγαντωθεί τα τελευταία χρόνια και η ενημέρωση του κοινού από έγκυρα περιοδικά, το διαδίκτυο και άλλα ΜΜΕ είναι εντυπωσιακή.13 Ακόμα όμως και τώρα, οι ενδείξεις είναι πως τα επόμενα αμερικανικά guidelines θα αγνοούν και πάλι τα επιστημονικά δεδομένα για τα κορεσμένα λίπη, πράγμα που έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων.14

TIME: το ίδιο περιοδικό με διαφορά 30 ετών. Η ώρα της αλήθειας.

Η ελληνική πραγματικότητα

Στην Ελλάδα στην πρόληψη φοβόμαστε λάθος πράγματα. Δίνουμε έμφαση στις μικρής αξίας προληπτικές εξετάσεις και αξιολογούμε αντιστρόφως ανάλογα του κινδύνου τα προληπτικά μέτρα. Καπνίζουμε, παχαίνουμε και στερούμαστε άσκησης περισσότερο από όλους τους Ευρωπαίους, αλλά είμαστε πρώτοι στην κατανάλωση στατινών. Φοβόμαστε τη χοληστερίνη και τρώμε light προϊόντα που μας αφήνουν πεινασμένους και συμπληρώνουμε με ότι trans λιπαρό ή υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη βρούμε μπροστά μας για να χορτάσουμε. Έχουμε σε αφθονία αγνό παρθένο ελαιόλαδο και διαφημίζουμε στους αγροτικούς πληθυσμούς μαργαρίνες με στερόλες. Πετάμε τον κρόκο από το αυγό που είναι διατροφικός θησαυρός και τρώμε το ασπράδι. Το ίδιο κάνουμε και στα παιδιά μας και στους αθλητές που τα αυγά με τους κρόκους είναι το καλύτερο ενισχυτικό. Επίσης στα παιδιά μας δίνουμε light γάλα και τυποποιημένα προιόντα γεμάτα trans λιπαρά, που πωλούνται ακόμα και στα κιλικία των σχολείων. Δεν εκτιμούμε το πλήρες φυσικό γιαούρτι, ιδανικό και για απώλεια βάρους και τρώμε με τύψεις τα υπέροχα ελληνικά τυριά ή μια χορταστική μπριζόλα. Τώρα όμως που η αξία αυτών των τροφών αναγνωρίζεται σε όλο τον κόσμο, είναι καιρός να γεμίσουμε την επαρχία με μικρές μονάδες παραγωγής ποιοτικού κρέατος, γαλακτοκομικών προϊόντων και αυγών από κότες ελευθέρας βοσκής, κοινώς «αλανιάρες»!

Πρόσφατα άκουγα στο ράδιο συνάδελφο, με μεγάλη εξειδίκευση στα λιπίδια, που έδινε πολύ ωραία συστάσεις στον κόσμο για διακοπή καπνίσματος και άσκηση και είπα επιτέλους συμφωνούμε, μέχρι που η δημοσιογράφος ρώτησε τι να αποφεύγουμε να τρώμε, για να λάβει την απάντηση: «όχι γαλακτοκομικά, μόνο μηδέν τοις εκατό!». Τι να σου κάνει επομένως και ο κόσμος που ακούει κάτι τέτοιο; Ανοίγει μια σακούλα πατατάκια king size και στρώνεται στην τηλεόραση…

Χρήστος Ντέλλος                                                          30 Σεπτεμβρίου 2015

Δήλωση οικονομικών συμφερόντων: καμία

Σχετικά άρθρα

Μεσογειακή διατροφή, οικονομική κρίση και η νέα μελέτη PREDIMED

Αυγά, ψέματα και χοληστερίνη

Αναφορές

1. Intake of saturated and trans unsaturated fatty acids and risk of all cause mortality. Cardiovascular disease and type 2 diabetes; Systematic review and meta-analysis of observational studies. BMJ 2015; 351. Published 12 August 2015

2. Risks from trans fat confirmed in meta-analysis – Saturated fat seems innocent. NEJM Journal Watch 2015

3. Trans fatty acids and mortality in patients reffered for coronary angiography: the Ludwigshafen Risk and Cariovascular Health Study. European Heart Journal 2015. First published online: 22 September 2015

4. Low fat dietary pattern and risk of cardiovascular disease: the Women’s Health Initiative randomized controlled dietary modification trial. JAMA 2006; 295:655-66

5. Meta-analysis of prospective cohort studies evaluating the association of saturated fat with cardiovascular disease. Am J Clin Nutr 2010 vol. 91 no 3 535-546

6. Association of dietary , circulating, and supplament fatty acids with coronary risk. A systematic review and meta-analysis. Ann Intern Med 2014; 160;398-406

7. Red and processed meat consumption and the risk of incidence coronary heart disease, stroke and diabetes mellitus. A systematic review and meta-analysis. Circulation 2010

8. Egg consumption and risk of coronary heart disease and stroke – response meta-analysis of prospective cohort studies. BMJ 2013

9. Evidence from randomized controlled trials did not support the introduction of dietary fat guidelines in 1977 and 1983: a systematic review and meta-analysis. Open Heart 2015; DOI: 10. 1136

10. Keys Ancel. Seven Countries. A multivariate analysis of death and coronary heart disease.Harvard University Press. 1980

11. Mediterranean diet, traditional risk factors, and the rate of cardiovascular complications after myocardial infarction. Final report of the Lyon Diet Heart Study. Circulation 1999

12. Estruch R, Ros E, et al. Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet.PREDIMED primary prevention trial. N Engl J Med 2013

13. Aseem Malhotra. Saturated fat is not the main issue. BMJ 2013 ; 347:F6340

14. The scientific report guiding the US dietary guidelines: is it scientific? BMJ 2015 ; 351:h4962

Ένταλμα σύλληψης Γερμανού αντιεμβολιαστή: η διαμάχη του ιού της ιλαράς

Πηγή: www.spiegel.de, με συμπληρωματικά στοιχεία από παλιότερα ρεπορτάζ των Spiegel και BBC.

Σε μία περίεργη διαμάχη γύρω από την ύπαρξη του ιού της ιλαράς, ένα τοπικό δικαστήριο της Μπόντενζέε εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον ενός οπαδού του αντιεμβολιαστικού κινήματος, του βιολόγου Stefan Lank, εξαναγκάζοντάς τον είτε να κάνει δήλωση αποδοχής της οφειλής του, είτε να καταθέσει άμεσα 100.000 ευρώ.

Read more

Μπορεί η κβαντική μηχανική να εξηγήσει την ομοιοπαθητική;

Της Δρ. Jen Gunter, δημοσιευμένο στις 9/7/2015 στο προσωπικό της blog. Απόδοση στα ελληνικά: Δ. Κλημεντίδης.

maxresdefaultΟι ομοιοπαθητικοί συχνά επιστρατεύουν την Φυσική προς υπεράσπισή τους. Υποθέτω ότι πραγματικά πιστεύουν πως υπάρχει κάποια σύνδεση αφενός, αφετέρου η χρήση προσδιορισμών όπως «Νευτώνεια» και «κβαντική» προσδίδει έναν επιπλέον αέρα επιστημονικότητας και σεβασμού.

Πρόσφατα, ένας ομοιοπαθητικός υποστήριξε, σε διάλεξή του ενώπιον φοιτητών Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, ότι η ομοιοπαθητική θα μπορούσε να εξηγηθεί μέσω της κβαντικής φυσικής. Αποφάσισα να ζητήσω από τον Andrew Robinson, PhD, Cphys, MinstP, να το σχολιάσει (Ο Δρ. Andrew Robinson είναι ειδικός φασματοσκοπίας, νανοτεχνολογίας και ανάπτυξης οργάνων μέτρησης, και διδάσκει Φυσική στο Carleton University).

Read more

Προσυνεδριακό Σεμινάριο Φοιτητών Φαρμακευτικής Σχολής

pefni_prosynedriakoΗ ΠΕΦΝΙ στα πλαίσια του 7ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Νοσοκομειακών Φαρμακοποιών με θέμα:

«Κλινικές Δεξιότητες των Νοσοκομειακών Φαρμακοποιών στις Υπηρεσίες Υγείας»

που γίνεται 23-26 Απριλίου στη Θεσσαλονίκη, στο «MAKEDONIA PALACE», διοργανώνει ειδικό σεμινάριο για φοιτητές Φαρμακευτικής με στόχο την ενημέρωσή τους για το ρόλο και τις δυνατότητες της νοσοκομειακής και κλινικής φαρμακευτικής σήμερα. Το σεμινάριο έχει την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και του Τμήματος Φαρμακευτικής ΑΠΘ.  Η συμμετοχή φοιτητών είναι δωρεάν (ομοίως και για το Συνέδριο) και θα χορηγηθεί πιστοποιητικό παρακολούθησης. 

Παρακαλούνται οι ενδιαφερόμενοι να δηλώσουν συμμετοχή στη γραμματεία της ΠΕΦΝΙ στο τηλ/φαξ 210 7753104 ή με ηλεκτρονικό μήνυμα στο ακόλουθο mail: pefni@ath.forthnet.gr

Πρόγραμμα

Πέμπτη 23 Απριλίου 2015 

12.00 – 15.00: Προσυνεδριακό Σεμινάριο Φοιτητών Φαρμακευτικής Σχολής

Προεδρείο: Χρήστος Παναγιωτίδης, Δέσποινα Μακριδάκη 

Θέμα: – Νοσοκομειακή Φαρμακευτική – Κλινική Φαρμακευτική

  • Ποια είναι η κατάσταση σήμερα στην Ελλάδα και την Ευρώπη;
  • Ποιες οι προοπτικές για το άμεσο μέλλον;
  • Ποιες είναι οι σκέψεις και οι προβληματισμοί των μελλοντικών φαρμακοποιών;

12.00-12.20: Χαιρετισμοί

Χρήστος Παναγιωτίδης, Πρόεδρος Τμήματος Φαρμακευτικής Α.Π.Θ.

Δέσποινα Μακριδάκη, Πρόεδρος ΠΕΦΝΙ

Εισηγητές:

– 12.20-12.40: Βασιλική Αγγελοπούλου, Διευθύντρια Νοσοκομειακός Φαρμακοποιός «Πολυκλινική»,

– 12.40-13.00: Δημήτρης Γαλανάκης, Διευθυντής Νοσοκομειακός Φαρμακοποιός «ΓΝΘ Παπαγεωργίου»

– 13.00-13.20: Ιωάννης Πετράκης, Κλινικός Φαρμακοποιός , Διοικητής Νοσοκομείου

13.20-13.40: Διαμαντής Κλημεντίδης,  Κλινικός Φαρμακοποιός, Υπεύθυνος Φαρμακείου Ψυχιατρικής Κλινικής «Αγία Αικατερίνη»

– 13.40-14.00: Μπολιού Κατερίνα, Φοιτήτρια Τμήματος Φαρμακευτικής Α.Π.Θ.

– 14.00- 14.20: Λευκοπούλου Σταματίνα, Φοιτήτρια Τμήματος Φαρμακευτικής Α.Π.Θ.

– 14.20- 15.00: Διαδραστική συζήτηση

Πηγή: pefni.gr

« Παλαιότερες καταχωρίσεις